Genç Hak Savunucuları EHİP Gençlik Akademisi’nde Buluştu!
Sabancı Vakfı tarafından desteklenen “Engelli Hakları İçin Yeni Nesil Savunuculuk” projemiz kapsamında düzenlenen EHİP Gençlik Akademisi ile, farklı engel gruplarından genç hak savunucularını dört günlük bir eğitim programında bir araya getirdik. Derneğimizi eğitimde, Sağır bir genç olan yönetim kurulu üyemiz İrem Karakaya Kavalcı temsil etti.
Uluslararası Genç Arayış Derneği’nin (UGARD) başvuru sahibi olduğu ve derneğimiz Türkiye Gençlik Birliği Derneği (TGBDER) ile Eğitimde Görme Engelliler Derneği’nin (EGED) ortaklığında yürütülen projenin önemli adımlarından biri olan Gençlik Akademisi, 30 Eylül-4 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Akademiye, Engelli Hakları İzleme Platformu’na (EHİP) üye ve engelli hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının genç savunucuları ve savunucu adayları katıldı. Gençlik Akademisi gençlerin engelli hakları savunuculuğu konusunda bilgi ve deneyimlerini güçlendirmeyi, birlikte öğrenme ve dayanışma kültürünü geliştirmeyi amaçlıyor.
Birarada olabilme ve birlikte çalışma kültürüne atılan ilk adım ile başlayan bir yolculuk
Programın ilk gününde grup dinamiği ve takım oluşturma çalışmalarının ardından sivil toplum, birlikte yaşam kültürü, farklı engel gruplarının ihtiyaçları, bu gruplara yönelik doğru tutum ve yaklaşımlar, engellilik üzerine doğru bilinen yanlışlar konulu oturumlar yapıldı. Böylece genç hak savunucuları engellilik ve hak savunuculuğu yolculuğuna birlikte adım attı.
Ayrımcılığı tanımak, mekanizmaları bilmek
İkinci gün haklara ve fırsatlara eşit erişim, ayrımcılık ve engelliliğe dayalı ayrımcılık konuları ele alındı. Katılımcılar vaka çalışmaları üzerinden ayrımcılığın farklı biçimlerini birlikte değerlendirdi ve karşılaşılan durumları hak temelli bir bakış açısıyla tartıştı. Ardından BM, AB ve Türkiye’de engelli haklarına ilişkin hukuki düzenlemeler, haklar ve başvuru mekanizmaları üzerine çalışıldı. Günün son bölümünde yeni nesil savunuculuk yöntemleri üzerinde durularak önceki dönemin saha deneyimlerinden örnekler incelendi.
İzlemeden kanıta, kanıttan savunuculuğa
Üçüncü günün odağında hak ihlallerinin izlenmesi, kanıta dayalı savunuculuk ve etkili savunuculuk yöntemleri vardı. Gençler, hak ihlallerinin nasıl görünür kılınabileceğini ve savunuculuk süreçlerinin nasıl daha etkili yürütülebileceğini grup çalışmaları ve uygulamalarla deneyimledi. Taleplerin karar vericilere ulaştırılması ve hak temelli iletişim kurma yolları üzerine de birlikte düşünüldü.
Karar vericilerle iletişimden dijital savunuculuğa
Son gün lobicilik, karar vericilerle etkili iletişim ve karar alma süreçlerine katılım konularına ayrıldı. Dijital savunuculuk oturumunda ise değişen iletişim araçlarının savunuculuk çalışmalarındaki kullanım alanları ele alındı. Program, katılımcıların eğitim sonrasında atacakları adımları ve birlikte yürütebilecekleri çalışmaları belirledikleri ortak bir yol haritası oturumuyla tamamlandı.
Herkes için erişilebilir bir öğrenme ortamı
Akademi boyunca tüm katılımcıların eğitime tam ve eşit katılımı gözetildi:
- Sağır ve işitme engelli katılımcılar için iki işaret dili tercümanı görev aldı, destekleyici görsel materyaller kullanıldı.
- Görme engelli katılımcılar için görsel betimlemeler yapıldı ve eğitim materyallerinin dijital okunabilir versiyonları paylaşıldı.
- Fiziksel engelli katılımcılar için merkezi konumda, erişilebilir bir konaklama ve eğitim mekânı tercih edildi.
- Nöroçeşitli katılımcıların ihtiyaçları da mümkün olduğunca gözetildi.
Erişilebilirlik, Akademi’de bir hizmet olmanın ötesinde, eğitimde savunulan hak temelli yaklaşımın doğrudan bir uygulaması oldu.
Birlikte öğrenmek, birlikte harekete geçmek
Dört gün boyunca bilgi, deneyim ve fikirlerin paylaşıldığı Akademi, katılımcılar için yeni bağlantılar, yeni fikirler ve güçlenen bir savunuculuk anlayışıyla sona erdi. Derneğimiz, 2007'den bu yana sürdürdüğü kapsayıcı gençlik çalışmaları deneyimiyle EHİP Gençlik Akademisi’nin öğrenen merkezli, yaparak yaşayarak ve bibirinden öğrenmeyi destekleyici karma engel gruplarını ve ihtiyaçlarını kapsayıcı yaygın öğrenme yöntemlerini tasarlamaya ve genç hak savunucularının yanında olmaya devam ediyor.
